Een naaimachine op zolder in de Vrijenban
In 1998 hing Daan Smits een rode naaimachine uit een faillissementsveiling in de garagebox achter zijn woning aan de Vrijenban, nadat hij zeven jaar bij een groot woonwarenhuis in Rotterdam-Zuid had gewerkt, eerst achter de kassa en later op de meetdienst, waar hij zich het meest stoorde aan de haast waarmee orders werden binnengehaald en maten pas werden genoteerd nadat de klant al had getekend.
Daan begon met één klant. Zijn buurvrouw aan de Vrijenban had al twee keer een verkeerd gemonteerd rolgordijn retour gestuurd naar een keten in de binnenstad. Hij mat haar keukenraam op een dinsdagochtend in maart, naaide het doek diezelfde week, en hing het op vrijdagmiddag op. Ze betaalde 180 gulden, inclusief ophangbeugels.
Het eerste jaar bleef het bij vijftien opdrachten, allemaal via via. In 1999 kwam Noor Meijer erbij, eerst twee ochtenden per week voor de telefoon en de administratie, later fulltime als receptioniste.
De werkplaats verhuisde in 2001 naar de Wilhelminastraat 15, een voormalig schildersbedrijf met een hoge achterdeur waar een rol stof van drie meter recht naar binnen kan, en met een kast naast de trap die al snel vol kwam te staan met orderkaartjes.
Wat Traiteurultraex sinds die begintijd weigert, is een lange lijst. Geen vaste prijzen per vierkante meter zonder eerst te meten. Geen spoedklussen binnen 24 uur, want een gordijn dat niet hangt zoals het hoort, is erger dan een gordijn dat een week later komt. Geen zogeheten alles-in-één-pakketten waarbij de klant niet weet welke stof er precies wordt gebruikt. Geen leveringen aan projectontwikkelaars die honderd identieke rolgordijnen willen voor een nieuwbouwcomplex in de Harnaschpolder. En geen klussen buiten een straal van ongeveer vijfentwintig kilometer rond Delft, tenzij het om een reparatie gaat van iets dat wij eerder hebben gemaakt.
Zeven mensen, één werkplaats, geen filialen
Het bedrijf is nooit groter geworden dan zeven mensen.
Naast Daan en Noor werken er nu Levi Dijkstra, die de inkoop doet en de stoffen uitzoekt bij vier vaste leveranciers in Nederland en België, Lotte van den Berg, die de klantenservice doet en de eerste vragen per e-mail en telefoon afhandelt, en Joris Meijer, die het magazijn beheert en de rolcontainers met stof en aluminium profielen in- en uitrijdt, meestal op maandagochtend als de vrachtwagen van de weverij uit Kortrijk net is geweest.
Soms werkt er een stagiair van het Mondriaan College aan de Westvest mee, maar alleen voor een periode van maximaal twintig weken, en nooit alleen op pad voor een klant.
Wij hebben geen filialen. Wie een offerte aanvraagt, krijgt iemand van de vijf hierboven aan de lijn of op de stoep. De verdeling is bewust simpel gehouden: Daan doet de offertes en de lastige metingen, meestal op dinsdag en donderdag, Levi bestelt stof in als een artikel onder de 40 meter dreigt te raken, wat gemiddeld twee keer per maand gebeurt, Lotte belt klanten terug binnen twee werkdagen, ook als er nog geen antwoord is, en Joris houdt bij welke rol bij welke klus hoort, met een kaartje waarop datum, ordernummer en de naam van de monteur staan. Dat kaartje bestaat al sinds 2004, eerst op papier, sinds 2019 ook digitaal.
Wat er wel en niet op de stoep ligt
Onze dag begint om 8:30. Maandag tot en met donderdag zijn we tot 17:00 open, vrijdag tot 15:00. In het weekend is de deur dicht, ook op zaterdagochtend, ook als de markt op de Markt weer vol staat met kramen. Wie op zaterdag langskomt, treft een briefje met het telefoonnummer 015 6515812 en het e-mailadres [email protected], en krijgt maandagochtend antwoord.
Wat wij niet doen: geen medische adviezen, geen financiële of juridische diensten, geen onderwijs of trainingen. Wie belt met een vraag over een erfenis of een rugklacht, wordt vriendelijk doorverwezen naar iemand die daar verstand van heeft, wat niet in een beleidsstuk staat maar in al die jaren ook nooit anders is gegaan.
Wat wij wel doen: meten, naaien, ophangen, en af en toe repareren.
In de wijk Voorhof hingen we zes verduisterende gordijnen in een slaapkamer aan de Van der Slootsingel. In het centrum, boven een koffiezaak aan de Choorstraat, plaatsten we een bedieningssysteem voor een hoge etalageruit van 3,40 meter. Aan de Kalfjeslaan in Den Hoorn vervingen we een rail die na elf jaar was doorgezakt. In de TU-wijk bij de Mekelweg monteerden we zonwering voor een leeszaal met ramen op het zuidwesten. Dat waren geen spectaculaire klussen, maar wel typisch: kleine aantallen, specifieke maten, en vaak een bestaand gebouw waar niets recht is.
Een muur die op de bouwtekening 90 graden is, blijkt in de praktijk soms 87,5 graden. Voor de prijs maken we altijd eerst een proefopname, die niets kost en ongeveer veertig minuten duurt, waarna een offerte volgt per e-mail of per post met daarin de stofsoort, de kleurcode, het aantal banen en de verwachte levertijd, en betalen kan via een betaalverzoek of contant bij aflevering, en pas nadat de klant het werk heeft gezien.
Stof uit België, profielen uit Zoeterwoude
Levi bestelt het meeste doek bij een weverij in Kortrijk, ongeveer 160 kilometer rijden, en de aluminium profielen komen van een leverancier in Zoeterwoude. Als een stof uit het assortiment gaat, wat gemiddeld een keer per kwartaal gebeurt, dan bellen we eerst de klanten die die stof in de afgelopen twee jaar hebben gekocht, voordat we iets nieuws aanbieden.
Sinds 2018 gebruiken we geen plastic verpakking meer rond de rollen, maar kartonnen kokers die we hergebruiken. Dat scheelt per jaar ongeveer 1.200 meter folie.
De administratie doen we nog steeds deels op papier, in een kast die naast de trap staat. Facturen worden genummerd en bewaard, ook de oude van voor 2010, want bij een geschil over een gordijn dat tien jaar geleden is gemaakt, is het handig om te kunnen zien welke stof en welke maatvoering toen zijn gebruikt.
Waarom geen haast
Daan heeft in 1998 één regel opgesteld die nog steeds geldt: meet twee keer, naai één keer. In de praktijk betekent dat we per klus gemiddeld 1,5 keer teruggaan naar het adres voordat er iets wordt genaaid, en dat we een opdracht weigeren als de klant binnen drie dagen een resultaat eist dat we niet kunnen leveren.
Dat weigeren komt voor, ongeveer zes tot acht keer per jaar. Meestal gaat het om een verbouwing die sneller gaat dan gepland, of om een vakantiehuisje in Zeeland dat voor een bepaald weekend klaar moet zijn. Wij zeggen dan nee, en verwijzen door naar een collega in Rotterdam of Den Haag als we iemand kennen.
Onze naam, Traiteurultraex, is ontstaan uit een grap.
Daan noemde zich in 1998 tegenover een klant 'de traiteur van het ultra-exacte werk', omdat hij weigerde een gordijn op te hangen dat een centimeter te kort was, en die naam bleef hangen, net als de instelling erachter. Het bedrijf is een vennootschap onder firma, Traiteurultraex V.O.F., ingeschreven bij de Kamer van Koophandel in Delft, en meer dan dit is het niet: zeven mensen, één werkplaats, vier leveranciers, en een telefoon die op werkdagen wordt opgenomen.